۹۱-۱۰-۰۵: زندگینامه پروفسور دکتر برزیگر، ریاست سازمان نظام پزشکی رشت و نایب رییس شورای عالی نظام پزشکی کشور

upload_Untitlasdased-1
پروفسور دکتر انوش برزیگر :
پزشک از بیمار طلبکار نیست

دکتر انوش برزیگر به سال ۱۳۲۶ در میانده صومعه‌سرا متولّد شد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاه خود کسما و صومعه‌سرا و رشت به اتمام رسانید. سپس در رشته پزشکی از دانشگاه شهید بهشتی (دانشگاه ملی سابق) به اخذ درجه دکترا نائل گردید. دوره تخصّصی داخلی قلب و دوره فوق تخصّص قلب و عروق را نیز در همین دانشگاه گذرانید. وی سال‌ها در دانشگاه علوم پزشکی گیلان در سمت‌های استادیاری، دانشیاری و استادی تدریس کرده است و در اولین مراسم فارغ‌التحصیلی این دانشگاه نیز به عنوان استاد نمونه معرّفی شد.
خلاصه عملکرد آموزشی، پژوهشی و سمت‌های اجرایی پروفسور دکتر انوش برزیگر به شرح زیر است:
استاد گروه قلب و مدیر گروه قلب دانشگاه علوم پزشکی گیلان، استاد نمونه کشوری در جشنواره بوعلی‌سینا، پزشک نمونه کشوری، محقّق نمونه استانی در چندین دوره، سابقه هشت‌سال معاونت آموزشی- پژوهشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی گیلان، سابقه چند دوره مدیریت گروه قلب و ریاست بیمارستان قلب دکتر حشمت رشت، سابقه عضویت در دو دوره شورای ‌عالی پزشکی، سابقه چند دوره عضویت در هیئت مدیره و ریاست نظام پزشکی رشت و شورای هماهنگی نظام پزشکی استان گیلان، عضویت در هیئت ممتحنه بورد و پره‌بورد تخصّصی و فوق تخصّصی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سابقه عضویت در هیئت ممیّزه ارتقای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، عضو گروه بالینی و مشاور علمی فرهنگستان علوم پزشکی کشور، دریافت لوح تقدیر به عنوان اولین استاد گروه قلب دانشگاه علوم پزشکی گیلان، دریافت لوح تقدیر از مسئولین کشوری به عنوان استاد نمونه دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور، عضویت در هیئت رئیسه و نائب رئیس جامعه متخصّصان داخلی ایران، بنیانگذار مرکز آموزشی، پژوهشی و تحقیقاتی قلب دکتر حشمت شهرستان رشت، بنیانگذار خانه پزشک (سازمان نظام پزشکی شهرستان رشت)، از بنیانگذاران دانشگاه علوم پزشکی استان گیلان، فراهم کردن ۲۰۰ هکتار زمین برای راه‌اندازی سایت دانشگاه علوم پزشکی در دوره تصدّی معاونت آموزشی و پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی گیلان، دریافت لوح تقدیر و تندیس به دلیل انجام فعّالیّت‌های پژوهشی از انجمن آترواسکلروز ایران، دریافت لوح تقدیر به عنوان پزشک و استاد نمونه در همایش بیماری‌های داخلی جامعه متخصّصان داخلی ایران، دریافت لوح تقدیر به عنوان پژوهشگر نمونه در چهار دوره از دانشگاه علوم پزشکی گیلان، دریافت لوح تقدیر به عنوان پژوهشگر نمونه و سخنران برجسته در همایش بین‌المللی سورات هند، عضو و رئیس هیئت امنای مؤسّسه آموزش عالی جابربن‌حیّان، مدیر گروه قلب دانشگاه علوم پزشکی گیلان.

سمت‌های فعلی پروفسور دکتر انوش برزیگر به شرح زیر است:
عضو شورای عالی و نایب رئیس شورای عالی پزشکی، عضو هیئت مدیره جامعه متخصّصان داخلی ایران، عضو فرهنگستان علوم پزشکی ایران، رئیس شورای هماهنگی نظام پزشکی‌های استان گیلان، رئیس سازمان نظام پزشکی کلانشهر رشت، رئیس هیئت مدیره گروه قلب دانشگاه علوم پزشکی، رئیس مرکز تحقیقاتی و پژوهشی و درمانی بیمارستان دکتر حشمت رشت، عضو هیئت امنا و رئیس هیئت مدیره آسایشگاه معلولین رشت و عضو هیئت امنا و رئیس هیئت امنای مؤسسه عالی جابربن‌حیّان؛ و آخرین حکمی که خانم دکتر دستجردی وزیر محترم بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به ایشان ابلاغ کرد، عضویت در کمیته سیاستگذاری قلب و عروق ایران است.
همیشه گفت‌وگو با اشخاصی که از جایگاه اجتماعی و مدیریتی بالایی برخوردارند کار دشواری است؛ پیدا کردن، راضی کردن، هماهنگی و قرار مصاحبه گذاشتن یک‌طرف ماجراست و چه پرسیدن و از چه گفتن با شخصی که سال‌ها از فعّالیّت در رشته‌اش می‌گذرد یک‌طرف دیگر. قرار ما با دکتر برزیگر با توجّه به مشغله‌های بالایش همان‌طور که انتظار می‌رفت از صبح به شب مؤکول شد. در بیمارستان حشمت نتوانستیم ایشان را ببینیم و با پیشنهاد خودشان قرارمان ماند برای ساعت ۹ شب.
مطبّ استاد انوش برزیگر یکی از همان مطب‌هایی است که وقتی بیماری به آن مراجعه می‌کند، با شناختی که از قبل از دکتر دارد می‌داند که هرچقدر هم منتظر بماند باز ارزشش را دارد. پروفسور، آنقدر با بیمارانش صمیمانه برخورد می‌کند که خستگی انتظار کشیدن خیلی زود از تنِ بیمار خارج می‌شود. این بود که خستگی یک روز تلاش برای ملاقات با استاد برزیگر، خیلی زود و پس از سلام و علیک، وقتی لبخند و آرامش ایشان را دیدیم، از تن ما نیز خارج شد.
حالا فقط می‌ماند اینکه گفت‌وگو را از کجا شروع کنیم. خواستیم از زندگینامه دکتر شروع کنیم که دیدیم مجال اندک است و دسترسی به زندگینامه ایشان هم کار دشواری نیست و با یک جستجوی ساده اینترنتی قابل دسترسی است. پس یک‌راست رفتیم به سراغ موضوع اصلی مصاحبه: روز پزشک.
استاد برزیگر مانند تمام پزشکان ایرانی به ایرانی بودنِ ابوعلی‌سینا افتخار می‌کند. خودش از او با نام استادِ تمامِ پزشکان و استادِ تمامِ استادان یاد می‌کند. احترامی که دکتر برای ابوعلی‌سینا قائل است، ستودنی است. امّا دکتر از این تعاریف خیلی زود گذشت و همچون بسیاری از باتجربه‌های رشته پزشکی خیلی زود به سراغ دردها رفت، دردهایی که همان‌قدر که مراجعین را اذیت می‌کند بی‌شک برای قدیمی‌های طبابت نیز آزاردهنده است: «در هر رشته‌ای خوب و بد هست، پزشکی هم از این قاعده مستثنا نیست، که اگر این‌طور بود نیازی به تشکیل دادگاه‌های نظامی یا دادگاه ویژه روحانیت نبود، امّا همکاران نباید فراموش کنند که سه قشر در جامعه نقشی تعیین‌کننده دارند و باید از همه بیشتر مراقب خطاهایشان باشند: قضات، روحانیون و پزشکان. جامعه، اشتباه این سه قشر را نمی‌پذیرد و تاوان اشتباهات این سه قشر بسیار سنگین است».
رئیس سازمان نظام پزشکی استان گیلان نظرات خاصی درباره جایگاه پزشک در جامعه امروز ایران دارد. وی با جدّیت می‌گوید: «جایگاه پزشک در جامعه به خودِ شخص بستگی دارد. عملکرد خوبِ یک پزشک می‌تواند جایگاه او را در جامعه بالا ببرد و به همان نسبت اشتباهات او می‌تواند جایگاهش را تنزّل دهد، امّا این نمی‌تواند به‌طورکلّی جایگاه جامعه پزشکی را مشخّص کند».
استاد برزیگر نقش دولت و سیاستگذاری‌های مدیریتی را نیز تأثیرگذار می‌داند: «اگر دولت طوری برنامه‌ریزی کند که ارتباط مالی بین بیمار و گروه‌های پزشکی از بین برود، تا حدود زیادی این نگرانی‌ها رفع و رجوع می‌شود. دیگر وجه نقدی قرار نیست جابه‌جا بشود و راه سوءاستفاده‌ها تا حدود زیادی بسته می‌شود».
نایب رئیس شورای عالی پزشکی کشور و نایب رئیس جامعه متخصّصان داخلی ایران درباره طرح پزشک خانواده نیز گفت: «درباره طرح پزشک خانواده نیز مهم‌ترین نکته‌ای که وجود دارد همین پرداخت حق‌الزحمه پزشک است. اینکه هم سرانه درمان بالاتر برود و هم پزشک بتواند مانند بسیاری از کشورهای موفّق دنیا همان لحظه مطالباتش را دریافت کند، می‌تواند راه‌ حلّی برای جواب گرفتنِ این طرح باشد، در غیر این صورت و اگر قرار باشد او ماهانه مبلغی را دریافت کند، بعید است که این اتّفاق هر ماه به‌صورت منظّم بیفتد».
وی وضعیّت کنونی طرح پزشک خانواده را امیدوارکننده می‌داند و معتقد است طرح قابل اجراست امّا وقتی کاستی‌های طرح را برمی‌شمرد می‌بینیم چندان هم نمی‌شود به اجرای زودهنگام طرح امیدوار بود: «این طرح هنوز برنامه کاملاً مشخّص و مدوّنی ندارد. جایگاه رشته‌های متفاوت مانند متخصّصان، آزمایشگاهیان و ماماها در این طرح مشخّص نیست، به عنوان مثال جایگاه ماما باید هم‌ردیف و در کنار پزشکان باشد نه به عنوان منشی زیردست پزشک به حساب بیاید، این به هیچ عنوان در شأن یک ماما نیست. اینها چیزهایی است که در این طرح چندان به آنها توجّه نشده است».
استاد برزیگر درباره وضعیّت درمانی در ایران معتقد است که شرایط خوب و رو به جلو است؛ وی از بیمارستان قلب حشمت و پیشرفت آن در سال‌های اخیر می‌گوید: «زمانی که ما بیمارستان قلب حشمت را راه‌اندازی کردیم، فقط سه تخت قلب داشتیم امّا حالا در وضعیّتی قرار داریم که این بیمارستان تخصّصی شده و فقط در رشته قلب فعّال است، بهترین امکانات و پزشکان را در زمینه جرّاحی، آنژیوگرافی و… دارد و این مهم با کمک همه دوستان، مسئولان و مردم اتّفاق افتاده. در تمام زمینه‌های درمانی، ایران در سال‌های اخیر روند روبه‌جلویی را پشت سر گذاشته و اگر دولت کمبود سرانه درمان را تأمین کند و بتوان رابطه مالی بین گروه‌های پزشکی و بیمار را حذف کرد، بی‌شک مشکلات به مراتب کمتر خواهد شد».
استاد برزیگر معتقد است راه‌ حلّ تمام مشکلات برنامه‌ریزی صحیح است، اتّفاقی که نیازمند مدیریتی مدبّرانه و صحیح است. پاس کردن بیماران بین مطب‌ها و بیمارستان‌ها، سردرگمی بیمار و همراه بیمار در بیمارستان‌های دولتی، همه و همه از دید استاد برزیگر با برنامه‌ریزی صحیح و الگوبرداری از کشورهایی که این راه را رفته‌اند قابل حل است. دکتر معتقد است باید رودربایستی را کنار بگذاریم و در کنار این تفکّر که ما می‌توانیم مبتکر باشیم، در برخی زمینه‌ها از کشورهایی که پیشرفت‌های قابل توجّهی در سال‌های اخیر داشته‌اند، الگوبرداری کنیم.
امّا در وضعیّت فعلی، خواسته و ناخواسته برای بیمار مشکلاتی به وجود می‌آید که باید به دنبال راهکاری برای آن بود. اینکه آیا بیمار می‌تواند دادخواهی کند و مشکلاتش را با مرجع خاصّی در میان بگذارد؟ دکتر می‌گوید: «می‌تواند شکایت کند. ما در نظام پزشکی دادگاه بدوی را برای رسیدگی به این دست شکایت‌ها داریم که از پزشکان متخصّص تشکیل شده است و صلاحیّت این موضوع را دارند که به پرونده رسیدگی کنند. از طرف دیگر پس از این دادگاه، دادگاه تجدید نظر نیز تشکیل می‌شود و باز هم اگر بیمار شکایتی از پزشک داشته باشد و احساس کند که به حقّش نرسیده می‌تواند به دادگاه شورای عالی در تهران مراجعه کند. متأسّفانه این تصوّر وجود دارد که چون اعضای این دادگاه پزشک هستند، از پزشکان حمایت می‌کنند، درحالی‌که این‌طور نیست، من به‌شخصه بارها و بارها شاهد رأی‌هایی علیه پزشکان بوده‌ام. از طرفی در این جلسات یک قاضی دادگستری نیز حضور دارد که خارج از جامعه پزشکی است و یا نماینده دادستان است و یا خود دادستان، یا قاضی است و حتّی رئیس دادگستری، حتّی مواردی بوده که پرونده به خودِ دادگستری ارجاع داده شده است. البته اینکه اعضای این گروه دستمزدی دریافت نمی‌کنند، گاهی می‌تواند ایجاد مشکل کند، همان‌طور که گفتم خوب و بد در تمام گروه‌ها و مشاغل وجود دارند؛ ما باید تا آنجا که می‌توانیم راه خطا کردن اشخاص را ببندیم، اگر می‌خواهیم که مردم به حق و حقوق خودشان برسند».
بیماران همواره در درمان، از آغاز مراحل درمانی تا پایان آن، با مشکلات متعدّدی روبه‌رو هستند، مشکلاتی که در برخی موارد خودشان آنها را به وجود می‌آورند و در بیشتر موارد به‌ نظر می‌رسد ساختار اشتباه موجبات به‌وجود آمدن این مشکلات است. استاد برزیگر هم به این موضوع اشاره می‌کند؛ وقتی از او درباره اشتباه طی شدن مراحل درمان در بیماران و عدم راهنمایی درست پزشکان سؤال می‌کنیم؛ اینکه بیمار به‌جای مراجعه به پزشک عمومی، خودش تشخیص می‌دهد که به چه متخصّصی مراجعه کند و با اشتباه در تعیین منشأ و اصل بیماری مراحل درمان خود را از جایِ اشتباهی آغاز می‌کند، دکتر پزشک خانواده را یکی از راه‌ حل‌های این مشکل می‌داند: «طرح پزشک خانواده دقیقاً دنبال همین است که بیمار ابتدا به پزشک خانواده خود مراجعه کند و او براساس تشخیص خودش بیمار را به متخصّص معرّفی کند؛ اتّفاقی که در حال حاضر نمی‌افتد. با وجود این، اگر در طرح پزشک خانواده به مسائل مالی پزشک توجّه شود، می‌تواند راه حلّی برای این موضوع باشد».
وی درباره خودتجویزی بیماران و نقش اطّلاع‌رسانی در این زمینه نیز به تأثیرگذاریِ تلویزیون اشاره می‌کند و می‌گوید: «بی‌شک اطّلاع‌رسانی مهم‌ترین عامل در پیشگیری از خودتجویزی و خوددرمانی بیماران است. در این زمینه تأثیرگذاریِ تلویزیون از همه بیشتر است. ما چند سالی در بیمارستان حشمت یک گروه CPR تشکیل دادیم و آنها را به رادیو و تلویزیون می‌فرستادیم؛ حتّی من دستور داده بودم که اگر بیماری در منزل مشکل داشت، این گروه به منزل بیمار بروند، امّا نباید فراموش کرد که در میان رسانه‌ها و این شیوه‌های اطّلاع‌رسانی، تلویزیون پررنگ‌ترین نقش را دارد؛ در درجه بعد رادیو و رسانه‌هایی مانند مطبوعات می‌توانند نقش تأثیرگذاری ایفا کنند».
امّا استاد برزیگر به عنوان یک استاد دانشگاه و پزشکی باتجربه -که نام و آوازه درخوری در جامعه ما دارد- می‌تواند الگوی مناسبی برای دانشجویان و علاقه‌مندانِ رشته پزشکی باشد. این بود که بعد از استراحتی کوتاه گفت‌وگو را با ایشان به این سمت بردیم. اینکه از دیدگاه ایشان -که با دانشجویان پزشکی سر و کار دارند- درباره دانشجویان پزشکی بپرسیم و اینکه آیا دانشجویان پزشکی، همانند ایشان با عشق به این رشته روی آورده‌اند، یا تنها به‌ دنبال نام و آوازه و پیشرفت مالی‌ای که در این رشته هست، آن را انتخاب کرده‌اند؟ دکتر مانند سایر مسائل به این موضوع نیز خوش‌بین است. وی معتقد است: «صددرصد عشقی وجود داشته که دانشجو این رشته را انتخاب کرده. من آمار نگرفته‌ام امّا می‌توانم حدس بزنم در اکثریت این‌طور است که اگر عشقی نباشد نمی‌توان در این رشته تحصیل کرد. امّا همان ساختار اشتباهی مالی‌ای که پزشک پس از آغاز به کار با آن روبه‌رو است می‌تواند فضایی را به‌وجود بیاورد که یک پزشک تازه‌کار را منحرف کند که این موضوع نیز با همان برنامه‌ریزی‌ای که گفتم قابل پیشگیری است».
وی همچنین معتقد است سطح توقّع بالای دانشجویان پزشکی پس از فارغ‌التحصیلی برای داشتن مطب در شهرهای بزرگ، از همان آغاز خدمت نیز نتیجه همان بی‌برنامگی و بدیِ شرایط است. دکتر برزیگر با خوش‌بینی می‌گوید: «اگر شرایط خوب باشد، مطمئن باشید که پزشکان برایشان فرقی نمی‌کند که از کجای ایران کارشان را آغاز کنند. وقتی پزشک ببیند زندگی‌اش تأمین است، امکانات در اختیارش است، آینده‌اش براساس برنامه‌ای که پیش رویش گذاشته‌اند مسیر پیشرفت را طی خواهد کرد، دلیلی برای نرفتن به شهرهای کوچک و روستاها ندارد».
وقتی از دکتر درباره عملکرد و رضایتش از خودش پرسیدیم گفت: «انسان نباید خودستایی کند، من هم سعی کرده‌ام در زندگی و کار طوری عمل کنم که خودم راضی باشم و در درگاه خدا و وجدانم آسوده باشم و همواره، تنها که می‌شوم با خودم بگویم من تلاشم را کرده‌ام. من همیشه سعی کرده‌ام که بیمار را راضی نگه‌ دارم و با هر شرایطی که به مطب من آمده هنگام رفتن راضی باشد. اینکه چقدر موفق بوده‌ام را باید از مردم پرسید، امّا من سعی کرده‌ام آن‌طور که فکر می‌کنم درست است کار و زندگی کنم».
استاد انوش برزیگر پیش از خداحافظی پیامی برای پزشکان جوان داشت، پیامی که شاید اگر به آن توجّه شود بسیاری از مشکلاتی که در ارتباط بین بیمار و جامعه پزشکی ایجاد می‌شود، خود به خود از بین برود: «پزشک همیشه باید به یاد داشته باشد که شکرگزار خدا باشد به‌ دلیل اینکه بیمار او را انتخاب کرده. پزشک از بیمار طلبکار نیست. این چیزی است که همواره باید همکاران به آن توجّه کنند. این افتخار ماست که بیمار، ما را به عنوان پزشک خود انتخاب کرده نه مایه فخرفروشی ما».
پروفسور برزیگر در پایان علاوه بر تبریک روز پزشک به همه پزشکان، گفت: «ما امسال نیز مانند هرسال مراسم ویژه روز پزشک را خواهیم داشت و از پزشکان نمونه، دانشجویان رتبه بالای رشته پزشکی و سایر فعّالان موفّق رشته پزشکی تقدیر خواهیم کرد».
ما مطب استاد برزیگر را با رضایت ترک کردیم. پیش از خداحافظی، دکتر بخش‌هایی از دست‌نوشته‌هایش را برای ما خواند، که دو قطعه از دستنوشته‌ها در انتهای همین گفتگو با تخلّص”پاب”می‌آید؛ دست‌نوشته‌هایی که همه، گواهِ اعتقاد و ایمان استاد به ذاتِ عشق و خداست؛ اعتقاداتی که فارغ از هر مذهب و ایدئولوژی‌ای می‌تواند راهگشای بسیاری از مشکلات باشد، اگر باور به ذاتی پاک و رسیدن به آن -که همان رستگاری است- هدف اصلی هر انسانی در زندگی باشد.

من نه (منم)
من نه منم
هر چه (آن) هست،
ذرّه‌ای ز (آنم)
از آن بیکران اقیانوس عشق
من نه (منم)
ذرّه‌ای ز بیکران عشق آنم

جستجوی عشق
جستجو برای یافتن خدا
یعنی غرق شدن در اقیانوس بیکران عشق
پس فقط در جستجوی عشق باش، تا آن را پیدا کنی
پاب

Bookmark the پیوند یکتا.

نظرات بسته شده است.